Ustawa antylichwiarska już w RCL - po cichu i w pośpiechu

Spis treści:
Primary Item (H2)

W Rządowym Centrum Legislacji dostępny jest już projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania lichwie - druk UD286. Propozycja Ministerstwa Sprawiedliwości jest procedowana w szczególnym trybie, z pominięciem istotnych etapów procesu legislacyjnego - pomimo uzasadnionych protestów branży pożyczkowej. Postanowiliśmy sprawdzić szczegóły prac nad projektem ustawy. Okazuje się, że wobec projektu istnieją liczne zastrzeżenia.

Na jakim etapie procesu legislacyjnego znajduje się projekt ustawy antylichwiarskiej?

Jeśli wierzyć chronologii prezentowanej przez Rządowe Centrum Legislacji, projekt został utworzony 19 października 2021 roku, a data ostatniej modyfikacji to 17 listopada 2021 roku.

Na dzień 19 listopada 2021 roku, projekt ustawy trafił do Komisji Prawniczej (źródło) wraz z prośbą o rozpatrzenie lub zwolnienie projektu z obowiązku rozpatrzenia.

Monika Walewska, zastępca dyrektora Departamentu Legislacyjnego Prawa Karnego zwraca się do Piotra Ołdaka, dyrektora Departamentu Prawa Państwowego w RCL z prośbą o pilne rozpatrzenie wniosku.

Źródło: Rządowe Centrum Legislacji

Skąd ten pośpiech? Skąd przeświadczenie o konieczności szybkiego wejścia w życie przedmiotowej ustawy? Odpowiedzi na to pytanie powinno dostarczyć wyborcom uzasadnienie dołączone do projektu. Niestety - po gruntownej analizie treści uzasadnienia, zamiast odpowiedzi - pojawiają się kolejne pytania.

[Zobacz: Analiza treści uzasadnienia do ustawy antylichwiarskiej - Midas24]

Projekt ustawy ujęty w wykazie jako UD286 znajduje się obecnie o krok od skierowania do Sejmu - jak widać na załączonym poniżej zrzucie ekranu, Komitet Prawniczy to dziesiąty etap standardowego toku prac nad projektem aktu prawnego.

Źródło: Rządowe Centrum Legislacji

Poprzedni etap, czyli rozpatrzenie wniosku przez Komitet Stały Rady Ministrów, zakończył się sukcesem - Rządowe Centrum Analiz pozytywnie zaopiniowało projekt, mimo iż wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnej symulacji skutków proponowanej regulacji w odniesieniu do rentowności. Opinia, pod którą podpisał się prof. UKSW dr hab. Norbert Maliszewski, zawiera istotne zastrzeżenie, które warto w tym miejscu przytoczyć:

Należy także zauważyć, że zgodnie z OSR zakres konsultacji publicznych został ograniczony do portalu Rządowego Centrum Legislacji, jednak projekt nie został umieszczony w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. Konieczne jest przedstawienie w OSR przesłanek odstąpienia od przeprowadzenia konsultacji publicznych, w szczególności z organizacjami reprezentującymi przedsiębiorców, m. in. z sektora finansowego oraz reprezentującymi interesy pożyczkobiorców (pkt. 5 OSR).

prof. UKSW dr hab. Norbert Maliszewski

Nie istnieją żadne przesłanki uzasadniające zupełne zignorowanie zarówno stanowiska pożyczkodawców, jak i pożyczkobiorców. Po raz kolejny przekonujemy się na własnej skórze, że w Polsce prawo nie jest stanowione dla obywateli, a wbrew obywatelom.

Projekt ustawy antylichwiarskiej procedowany z zastosowaniem odrębnego trybu

Jak wynika z pisma przytoczonego w poprzednim akapicie, projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania lichwie jest procedowany z pominięciem następujących faz standardowego procesu legislacyjnego:

  • etap uzgodnień międzyresortowych
  • etap konsultacji publicznych
  • etap opiniowania.

Dlaczego? Sądząc po uzasadnieniu towarzyszącym postulowanym regulacjom, procedowanie ustawy chyłkiem wynika z chęci ukrycia licznych uchybień merytorycznych oraz dowodów na nieznajomość zasad funkcjonowania rynku kredytowego.

Ministerstwo Sprawiedliwości zdecydowało się zignorować:

  • zdanie Ministerstwa Finansów w zakresie skutków gospodarczych ustawy
  • opinię podmiotów rynkowych, które zostaną dotknięte restrykcjami
  • opinię organizacji konsumenckich
  • głosy ekspertów w dziedzinie ekonomii
  • opinię środowiska reprezentującego sektor bankowy.

Istnieją również uzasadnione wątpliwości co do zgodności projektu ustawy z konstytucją; w szczególności związane z ograniczaniem swobody działalności gospodarczej.

Nowa ustawa antylichwiarska: liczne zastrzeżenia bez odpowiedzi

Jak widać na poniższym zrzucie ekranu, zastrzeżenia do projektu zgłaszały zarówno inne resorty, jak i instytucje nadzoru.

Źródło: Rządowe Centrum Legislacji

Warto zwrócić uwagę na jaskrawy przykład arogancji przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości pilotujących projekt ustawy. Pole "odniesienie się wnioskodawcy do uwag" pozostało puste. Instytucje, które zgłosiły uwagi do projektu ustawy o sygnaturze UD286, to:

  • Rządowe Centrum Analiz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
  • Rządowe Centrum Legislacji
  • Prokuratoria Generalna RP
  • Ministerstwo Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
  • Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii
  • Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Pominięcie etapu konsultacji publicznych spowodowało, że w Rządowym Centrum Legislacji nie znajdziemy zastrzeżeń wobec projektu, zgłaszanych przez instytucje zrzeszające podmioty działające na rynku pożyczkowym.

Podsumowanie

Pośpiech twórców projektu ustawy i ich niezrozumiała niechęć do konsultowania swoich pomysłów z opinią publiczną i podmiotami rynkowymi jednoznacznie świadczą o tym, że podjęta przez nich próba uregulowania rynku pożyczkowego nie ma na celu ochrony interesów konsumentów. Przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości stawiają się w roli obrońców uciśnionych, podczas gdy rzeczywiste skutki proponowanej regulacji będą opłakane dla konsumentów, którzy zostaną odcięci od legalnych źródeł finansowania. Tempo i tryb procedowania ustawy w Rządowym Centrum Legislacji sugeruje, że jej twórcy zdają sobie sprawę, że nowa ustawa antylichwiarska uderzy w konsumentów, a nie w lichwiarzy.

Jeremi Dobrowolski
Autor:
Jeremi Dobrowolski
data publikacji:
19/11/2021

podziel się ze znajomymi

guest
0 Odpowiedzi
Inline Feedbacks
Wyświetl wszystkie komentarze
Midas24 © Wszelkie prawa zastrzeżone.
2022