Spirala zadłużenia – jak w nią nie wpaść i jak z niej wyjść?

Spis treści:
Primary Item (H2)

46,8 mld złotych to wysokość łącznego zadłużenia Polaków, według najnowszego raportu Krajowego Rejestru Długów. Już sama kwota może porażać wysokością, jednak jeszcze bardziej zastanawiający jest fakt, że prawie połowa tej sumy to zobowiązania tak zwanych multidłużników, czyli osób, które muszą uregulować długi u co najmniej trzech wierzycieli. Członkowie tego grona albo już teraz walczą ze spiralą zadłużenia, albo są o krok od niej.

W poniższym artykule wyjaśniamy, czym jest pętla zadłużenia. Analizujemy statystyki dotyczące skali problemu spirali długów w Polsce. Przedstawiamy również skuteczne metody na wyjście z pętli oraz przybliżamy czytelnikom pojęcie odpowiedzialnego pożyczania, które zabezpiecza pożyczkobiorców przed zgubnymi skutkami błędnych decyzji finansowych.

Spirala zadłużenia, pętla długów – definicja, wyjaśnienie

Spirala zadłużenia czy też pętla długów, to pojęcia, które bez trudu można spotkać w analizach finansowych – czy to związanych z sytuacją indywidualnych pożyczkobiorców, czy też podmiotów, a w skrajnych sytuacjach – nawet krajów. Terminy te zawsze oznaczają pewien mechanizm zadłużeniowy. Pożyczkobiorca korzysta z wybranego produktu finansowego, następnie nie jest w stanie spłacić zobowiązania i podejmuje kolejne, by spłacić poprzednie. W konsekwencji rosną koszty związane z zarządzaniem jego długami, podobnie jak samo zadłużenie. Co, zdaniem amerykańskiego finansisty, Raya Dalio, który jest autorem powyższej definicji, może nieść za sobą zgubne konsekwencje.

Pętla długów w liczbach - ilu Polaków walczy ze spiralą zadłużenia?

Zgodnie ze wspomnianym już raportem KRD, z niespełna 46,8 mld złotych długów zaciągniętych przez Polaków, aż 21,8 mld to zobowiązania multidłużników. Długi u kilku wierzycieli ma do spłacenia 586,1 tys. ludzi, czyli co czwarta odnotowana w rejestrze KRD osoba.

Spirala zadłużenia - dług multidłużników w Polsce
Dług multidłużników w Polsce zgodnie z danymi Krajowego Rejestru Długów.

Kto najczęściej boryka się z problemem zadłużenia w kilku źródłach? Statystycznie tego rodzaju zobowiązania mają na swoim koncie osoby między 36 a 45 rokiem życia – jest ich ponad 191 tys., a ich łączne zadłużenie to ponad 7,6 mld zł.

Ponadto w grupie multidłużników prym wiodą mężczyźni, którzy obok przewagi liczebnej mają też większe tendencje do zapożyczania się na znacznie wyższe kwoty. Zobowiązania męskiej części dłużników są prawie 3 razy większe niż zadłużenie kobiet – to 16 mld zł. długu panów wobec 5,8 mld zł. długu pań.

Jak natomiast wygląda terytorialny rozkład zadłużeń? Najwięcej osób, które pożyczyły pieniądze od kilku wierzycieli mieszka na Śląsku – to 98,5 tys. ludzi. Drugie miejsce w tej klasyfikacji zajmuje Mazowsze z 70,6 tys. osób. Spory odsetek multidłużników mieszka także w województwach dolnośląskim (58,8 tys.) oraz wielkopolskim (54,5 tys.).

Multidłużnicy w Polsce
Województwa z największą liczbą multidłużników.

Rekordzistą pod względem liczby wierzycieli jest mieszkaniec Mazowsza, który zapożyczył się aż u 149 podmiotów.

Co warunkuje powstawanie problemu nadmiernego zadłużenia? O psychologicznej stronie problemu pisaliśmy w innym naszym tekście pt.: Nadmierne zadłużenie i jego przyczyny z perspektywy psychologii ekonomicznej.

Jak wyjść ze spirali długów bez szwanku?

Odpowiedź na to pytanie jest prosta, trudniejsze natomiast jest wdrożenie konkretnych kroków, które pomogą wyplątać się z pętli długów i wrócić na właściwy finansowy tor.

Zatem w jaki sposób wyjść z zadłużenia?

  • Przede wszystkim należy natychmiast przestać pożyczać. Zaciąganie kolejnych zobowiązań nie tyle nie pomoże, co wręcz pogłębi problematyczną sytuację finansową i sprawi, że jeszcze trudniej będzie z niej wyjść.
  • Kolejnym fundamentalnym krokiem w wyjściu z zadłużenia jest ograniczenie wydatków. Brzmi banalnie? Niekoniecznie. Oszczędności można szukać w wielu miejscach, dlatego najlepiej wyjść od analizy miesięcznych kosztów. Wyniki mogą być zaskakujące. Zdarza się, że bezwiednie płacimy abonamenty za usługi, z których właściwie nie korzystamy, czy też utrzymujemy karty kredytowe, które niekoniecznie są nam potrzebne. Oczywiście czasem warto zrezygnować również z tego, co przyjemne, ale nie niezbędne – wychodzenie z zadłużenia niestety nie jest bezbolesne.
  • Kolejnym, pozornie oczywistym, punktem na drodze do odzyskania płynności finansowej jest zdobycie nowego źródła pieniędzy. Taka operacja nie należy do łatwych, jednak zdarzają się dodatkowe zajęcia czy zadania, które pozwalają na zwiększenie wpływów do budżetu, a jedynym kosztem związanym z ich realizacją, jest czas. Taki krok nie należy do łatwych – wymaga przede wszystkim sprawnej organizacji i gotowości podjęcia większego wysiłku, ale w przypadku chęci wyjścia ze spirali zadłużenia należy poważnie wziąć go pod uwagę.
  • Istniejący dług często można rozbić na mniejsze raty, które łatwiej uwzględnić w domowym budżecie. Dzięki temu dłużnik jest w stanie systematycznie spłacać niższe kwoty, tym samym zabezpieczając się przed konsekwencjami płynącymi z lekceważenia zadłużenia. Rozbicie zobowiązania na raty nie będzie oczywiście pozbawione dodatkowych kosztów, jednak tego rodzaju opłaty niejednokrotnie są konieczne, by wyjść na prostą.
  • Czasem w pokonaniu spirali długów pomocne jest odroczenie terminu spłaty – o ile oczywiście tego rodzaju zabieg jest możliwy. Jednak – podobnie jak w przypadku rozbicia długu na raty – takie rozwiązanie nie jest darmowe. Przed podjęciem ostatecznej decyzji, co do jego wdrożenia, należy gruntownie przemyśleć, czy jest to dla nas opłacalne. Zdarza się, że koszt przedłużenia terminu spłaty jest na tyle wysoki, że cała operacja traci sens – zwykle jest to zależne od warunków podpisanej przez nas umowy. Oczywiście innymi prawami w tej kwestii rządzą się zobowiązania krótkoterminowe, a innymi kredyty na wyższe kwoty.
  • Kolejnym działaniem, jakie może ułatwić proces przerwania pętli zadłużenia, jest uzyskanie kredytu konsolidacyjnego – ale na przyzwoitych warunkach. Konsolidacja długów polega na uzyskaniu kredytu, który pokryje zaciągnięte dotychczas zobowiązania. W efekcie pożyczkobiorca ma do uregulowania jeden – większy – dług, z nowym terminem spłaty i oprocentowaniem. Warto mieć na uwadze, że niekiedy instytucje mające w ofercie podobne produkty finansowe są pomocne tylko pozornie – w praktyce wykorzystują trudną sytuację dłużników i bogacą się ich kosztem. Dlatego też przed podjęciem tego rodzaju zobowiązania należy skrupulatnie przeanalizować warunki umowy i sprawdzić, czy podobna operacja faktycznie jest opłacalna.

Biorąc pod uwagę powyższe kroki, należy bezwzględnie pamiętać o jednym – czas właściwie zawsze działa na niekorzyść dłużnika. Dlatego też wszelkie działania należy podejmować jak najszybciej, by zobowiązania nie stały się zbyt przytłaczające – również przez naszą własną opieszałość.

W innym naszym tekście omawiamy strategie spłacania zobowiązań. Można go znaleźć tutaj.

Odpowiedzialne pożyczanie, czyli jak uniknąć spirali zadłużenia?

Decydując się na podjęcie finansowego zobowiązania, warto zadać sobie kilka pytań, które pomogą nam ocenić, czy taki krok jest dla nas bezpieczny, ale i czy jest konieczny. Należy skoncentrować się przede wszystkim na własnej sytuacji finansowej i krytycznie ocenić:

  • czy mamy stabilną pozycję zawodową - bez względu na to, czy jesteśmy przez kogoś zatrudnieni czy pracujemy na własny rachunek,
  • czy wpływy na nasze konto są systematyczne i na tyle duże, że możemy z czystym sumieniem obciążyć nasz portfel ratą,
  • czy nie zaciągnęliśmy już zbyt wielu zobowiązań i czy podołamy spłacie kolejnego?

Obok powyższych zagadnień warto zastanowić się również nad inną kwestią – czy to, co chcemy kupić za pożyczone pieniądze faktycznie jest nam niezbędne? Czy musimy to mieć już teraz i nie jesteśmy w stanie czekać, systematycznie odkładając pieniądze na ten właśnie cel? Wiele długów zaciąganych jest na zaspokojenie potrzeb, którym faktycznie bliżej jest do fanaberii. Oczywiście nie ma w tym nic złego – dopóki dłużnik jest w stanie realnie ocenić swoje możliwości finansowe i podjąć racjonalną decyzję, która będzie dla niego i jego bliskich całkowicie bezpieczna.

Ostatnim aspektem odpowiedzialnego pożyczania jest staranny wybór źródła, z którego chcemy uzyskać finansowe wsparcie. Decydując się na dany bank bądź firmę pożyczkową należy starannie przeanalizować wzory umów: poznać warunki, na jakie się zgadzamy, koszty, jakie będziemy zmuszeni ponieść oraz konsekwencje, które grożą nam w razie niedotrzymania postanowień umowy. Pierwszym krokiem do podjęcia właściwej decyzji jest znajomość praw i obowiązków.

Finansowa profilaktyka, czyli lepiej zapobiegać niż leczyć

Wyjście ze spirali zadłużenia, choć trudne, jest jak najbardziej możliwe. Wymaga jednak podjęcia kroków, na które często niełatwo się zdecydować. Odkładanie takiej decyzji na później może mieć zgubne konsekwencje, dlatego też warto działać szybko, ale nie pochopnie. Do wyboru mamy wiele możliwości i scenariuszy, które mogą dać nam realną szansę na rozwiązanie finansowych problemów.

Największe znaczenie ma tu jednak finansowa profilaktyka – ze spirali, w którą nie wpadniemy, nie będziemy musieli wyjść.

Laura Dobrowolska
Autor:
Laura Dobrowolska
data publikacji:
16/11/2021

podziel się ze znajomymi

guest
0 Odpowiedzi
Inline Feedbacks
Wyświetl wszystkie komentarze
Midas24 © Wszelkie prawa zastrzeżone.
2022