Rejestry dłużników: BIK, BIG InfoMonitor, KRD, ERIF i CreditCheck

Spis treści:
Primary Item (H2)

Jakie informacje zbierają na temat dłużników polskie bazy i rejestry? Czy złą historię kredytową można naprawić i w jaki sposób? W tym artykule omawiamy instytucje gromadzące dane klientów banków i firm z sektora pozabankowego oraz ich praktyki. Przybliżamy modele postępowania wspomnianych podmiotów i wyjaśniamy popularne mechanizmy.

Nazwa „rejestr dłużników”, choć kojarzy się negatywnie, z pewnością nie zawiera jedynie informacji, które statystyczny kredytobiorca chciałby ukryć – wszystko zależy od tego, jak układa się nasza historia spłaty zaciąganych zobowiązań. Rejestry to przede wszystkim źródło danych, na bazie których instytucje finansowe podejmują decyzje o przyznaniu pieniędzy. Jakie informacje tam trafiają i kto ma do nich dostęp?

Rejestry dłużników - podstawowe informacje o klientach

Największą w Polsce bazą danych na temat klientów indywidualnych, ale także przedsiębiorców, jest Biuro Informacji Kredytowej działające w porozumieniu z Biurem Informacji Gospodarczej InfoMonitor. Jak czytamy na stronie internetowej BIK:

BIK gromadzi i udostępnia dane o historii kredytowej klientów banków, SKOK-ów i firm pożyczkowych.

Biuro Informacji Kredytowej - jak działamy?

Dane zbierane przez BIK pochodzą zatem od wszystkich typów instytucji działających na polskim rynku kredytowym, co warto szczególnie podkreślić.

Podstawowe dane, jakie można znaleźć w bazie to imię i nazwisko oraz numer PESEL, które pozwalają na pewną identyfikację kredytobiorcy. BIK przypisuje do nich wszelkie rejestrowane informacje dotyczące kredytów – zarówno pozytywne – o zobowiązaniach spłacanych zgodnie z umową, jak i negatywne – o tych spłacanych z opóźnieniami bądź wcale.

Kto może uzyskać dostęp do danych w rejestrze dłużników?

Niejeden kredytobiorca z pewnością zastanawia się, kto może uzyskać dostęp do zgromadzonych w bazach danych dotyczących jego historii kredytowej. Tego typu informacje oczywiście może sprawdzić każdy bank, SKOK oraz firma pożyczkowa, w której konsument składa wniosek o przyznanie pieniędzy. Jak już wspomnieliśmy w poprzednim akapicie, każda informacja dotycząca spłacania przez nas zobowiązań jest rejestrowana – bez względu na to, w jakiej instytucji takie zobowiązanie zaciągnęliśmy. Spłaty dokonywane przez nas w terminie, te, które wykonaliśmy z opóźnieniem bądź wcale, są uwzględnione w naszej historii kredytowej. Do każdej, nawet pozornie nieznaczącej danej tego typu, mają później dostęp instytucje finansowe.

Warto pamiętać, że również my sami możemy zapoznać się z raportem na temat historii naszych zadłużeń. Usługi tego rodzaju oferuje m.in. Biuro Informacji Kredytowej czy też Biuro Informacji Gospodarczej ERIF.

Raport z rejestru dłużników – co w nim znajdziemy?

Czego możemy się spodziewać w raporcie na nasz temat? Dokumenty generowane przez różne instytucje będą się oczywiście od siebie różnić, jednak charakter zawartych w nich informacji będzie zbliżony. Co zawiera profil przygotowywany przez BIK?

  • wskaźnik w prosty sposób obrazujący, czy konsument terminowo spłaca swoje zobowiązania – to pewnego rodzaju podsumowanie danych zgromadzonych przez tę instytucję. Jak czytamy na stronie BIK, wspomniany wskaźnik możemy udostępniać innym, by dowieść, że jesteśmy całkowicie pewnym i bezpiecznym płatnikiem,
  • scoring, czyli punktowa ocena naszej sytuacji finansowej. To parametr najbliższy temu, na którym swoje decyzje opierają banki i instytucje pożyczkowe, by sprawdzić, czy pożyczanie pieniędzy danemu konsumentowi będzie dla nich bezpieczne. Co ma wpływ na nasz scoring? Zgodnie z informacją ze strony BIK, choćby aktywność kredytowa, spłacalność czy częstotliwość wnioskowania. Ponadto, z raportu dowiemy się także, co konkretnie miało wpływ na naszą ocenę oraz co możemy zrobić, by ją poprawić,
  • krótkie zestawienie obrazujące stan regulowanych przez nas zobowiązań, z rozróżnieniem na te spłacane terminowo, te z opóźnieniami oraz te, których nie regulujemy wcale. Lista ta zawiera nie tylko zaciągnięte przez nas kredyty, ale także zakupy ratalne, leasingi czy nawet rachunki – np. za abonamenty,
  • nasze kredyty wraz z informacją o postępie w ich spłacie. Raport pozwoli prześledzić wszelkie dotychczasowe płatności wraz z terminem ich spłaty, ewentualnymi opóźnieniami bądź ich nieuregulowaniem.

Źródło: Biuro Informacji Kredytowej - raport BIK

Banki, SKOKi, firmy pożyczkowe – kto jeszcze tworzy bazy?

W pewnym sensie podstawowym źródłem informacji, które trafiają do rejestrów są banki, instytucje pożyczkowe oraz SKOK-i. Jednak struktura podmiotów tworzących bazy może się różnić w zależności od rodzaju rejestru. O ile BIK opiera swoje zestawienia głównie na wpisach pochodzących od wspomnianych wyżej instytucji, o tyle do BIG będą trafiały również informacje z nieco innych źródeł.

Wpisu do BIG może dokonać każdy, komu inna osoba bądź podmiot są winne pieniądze, ale nie regulują swoich długów. Rejestry dłużników odnotowują zarówno brak wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, jak i niepłacenie alimentów. Notatka może zatem dotyczyć tak osoby, jak i firmy. Podobnie wygląda kwestia dokonania wpisu do BIG ERIF.

Konsekwencje negatywnego wpisu do rejestru

Skutki negatywnego wpisu do rejestru mogą być dla konsumenta poważną niedogodnością – nie tylko w przypadku chęci uzyskania kredytu bankowego czy pożyczki. Problematyczne mogą okazać się także zakupy na raty czy nawet usługi abonamentowe, takie jak internet czy choćby usługi telefoniczne.

W przypadku niespłacenia długu, konsument może ponosić konsekwencje wpisu do rejestru przez lata. Informacja o zaległym zobowiązaniu będzie widoczna w rejestrze BIG nawet do 10 lat.

Usunięcie danych z rejestrów – czy jest możliwe?

Jak wygląda kwestia usuwania danych z rejestrów dłużników? Najlepszym sposobem na pozbycie się z historii niespłaconego zobowiązania jest oczywiście jego uregulowanie, jednak czy mamy w tym zakresie większe możliwości?

Na wstępie warto zaznaczyć, że sposób postępowania z informacjami na temat spłaty naszych zobowiązań sprecyzowany jest przez ustawę Prawo bankowe. Dokument ten określa wszelkie zasady dotyczące zarządzania tego rodzaju danymi – wraz z ich zmianą, uzupełnianiem czy usuwaniem.

Dla ułatwienia prześledźmy, jak wygląda przechowywanie i zarządzanie naszymi informacjami kredytowymi na przykładzie Biura Informacji Kredytowej.

BIK odnotowuje dane dotyczące spłaconych przez nas w terminie kredytów jedynie w przypadku, gdy udzieliliśmy na to zgody – warto to zrobić, ponieważ terminowa spłata ma pozytywny wpływ na naszą historię kredytową. W przypadku zobowiązania, które nie było regulowane w terminie, BIK przetwarza jego szczegóły przez 5 lat – bez naszej zgody – o ile spłata została opóźniona o więcej niż 60 dni i minęło już 30 dni od momentu, gdy poinformowano nas o możliwości przetwarzania takiej informacji.

Na stronie BIK czytamy, że istnieją 3 warunki, w przypadku których możemy wnioskować o korektę bądź całkowite usunięcie informacji na nasz temat:

  • jeśli w naszej historii kredytowej pojawiają się dane nieaktualne bądź niezgodne z prawdą,
  • jeśli upłynęło 5 lat od spłaty kredytu, którego raty nie były regulowane systematycznie i chcemy się upewnić, że nie jest on już uwzględniany w naszym profilu,
  • jeśli chcemy zrezygnować z możliwości uwzględniania informacji o już spłaconym zobowiązaniu – o ile raty były regulowane systematycznie i na czas.

Wnioski o korektę/usunięcie danych, z uwzględnieniem powyższych argumentów, kieruje się do instytucji, które przekazały nasze dane do BIK.

Kwestia usunięcia wpisu o zadłużeniu wygląda nieco inaczej w pozostałych bazach. Choćby w BIG ERIF – tam dane mogą zostać wyczyszczone na żądanie wierzyciela, który dokonał wpisu, ale także w przypadku, gdy nasz dług został scedowany na innego wierzyciela. Wówczas, o ile nowy wierzyciel nie zaktualizuje informacji na temat długu w ciągu 14 dni od jego przejęcia, wpis może zostać usunięty z rejestru. Konsument, którego zdaniem informacje przekazane do rejestru przez wierzyciela są nieprawdziwe, niekompletne lub nieaktualne, czy też zostały udostępnione z naruszeniem ustawy, również może wnioskować o ich usunięcie – taki wniosek powinien trafić do wierzyciela, ale sprzeciw można wnieść również bezpośrednio w ERIF.

Dobra historia kredytowa – jak w porę o nią zadbać?

Oczywiście najprostszym sposobem na uzyskanie pozytywnego profilu w rejestrach jest terminowa spłata zobowiązań. Istnieje jednak kilka sprawdzonych metod, które pozwalają na poprawę oceny. Przede wszystkim nie należy zaciągać zbyt wielu zobowiązań jednocześnie – jest to nie tylko dość ryzykowne posunięcie, ale też sygnał dla banku, że dany konsument może być przeciążony kredytami.

Na pozytywny obraz kredytobiorcy składają się wszystkie jego decyzje w sferze finansowej, dlatego nawet terminowa spłata rat za sprzęt RTV pomoże w wykreowaniu wizerunku sprawdzonego, bezpiecznego konsumenta.

Co ważne, zazwyczaj po upływie 5 lat wygasa zgoda na przetwarzanie przez bazy informacji dotyczących spłaconych już zobowiązań, a warto tę zgodę przedłużyć. Jeśli spłat dokonywaliśmy systematycznie i na czas, w przyszłości może to zaprocentować pozytywnie wpływając na naszą historię kredytową.

Podsumowanie

Rejestry dłużników często wzbudzają obawy konsumentów, ale nie do końca słusznie. Regularne spłacanie zobowiązań i przestrzeganie umów kredytowych gwarantuje pozytywną historię kredytową, która pomaga w uzyskaniu pieniędzy zarówno w banku, jak i w innych instytucjach sektora finansowego. Wszelkie decyzje powinniśmy jednak podejmować z rozwagą, ponieważ branża pożyczkowa jest branżą pamiętliwą, a nasze posunięcia zapisują się w jej bazach na długie lata.

Laura Dobrowolska
Autor:
Laura Dobrowolska
data publikacji:
06/10/2021

podziel się ze znajomymi

guest
0 Odpowiedzi
Inline Feedbacks
Wyświetl wszystkie komentarze
Midas24 © Wszelkie prawa zastrzeżone.
2022