Creditstar i opłata premium - obchodzenie limitu kosztów?

Spis treści:
Primary Item (H2)

Jedno z zadań Midas24 to monitorowanie polskiego rynku pożyczkowego i wykrywanie ewentualnych nieprawidłowości. W ramach dzisiejszej analizy bierzemy pod lupę działalność firmy Creditstar, która - w celu maksymalizacji zysku - oferuje klientom możliwość skorzystania z usługi premium. Sprawdzamy korzyści wynikające z uiszczenia opłaty premium oraz sposób jej naliczania. Odnosimy wysokość opłaty do limitu kosztów pozaodsetkowych zawartego w ustawie o kredycie konsumenckim. Analizujemy także modus operandi Creditstar z etycznego punktu widzenia oraz stawiamy pytania o legalność takiego rozwiązania.

O działalności Creditstar - w telegraficznym skrócie

Creditstar Poland sp. z o. o. (strona główna serwisu) z siedzibą pod adresem: ul. Grochowska 306/308, Warszawa 03-840 (KRS: 0000479212, NIP: 5213656885, REGON: 146912819) to instytucja pożyczkowa, zarejestrowana w rejestrze KNF pod numerem RIP000261.

Główny udziałowiec Creditstar. Źródło: rejestr.io

Całość akcji spółki posiada Creditstar International OÜ z siedzibą w Estonii pod adresem: Okręg Harju, Tallinn, dzielnica Lasnamäe, Lõõtsa 5, 11415. Weryfikacja estońskich rejestrów wykazuje, że pod tym adresem mieszczą się również dwa inne podmioty, wchodzące w skład grupy Creditstar. Okaże się to istotne przy analizowaniu usługi premium, oferowanej przez firmę.

Powiązane kapitałowo podmioty z grupy Creditstar. Źródło: E-äriregister.rik.ee

Wracając do samej oferty - nowi klienci mogą liczyć na zasilenie konta kwotą 1000 zł na okres 30 dni. Stali klienci mogą pożyczyć do 5000 zł na 30 dni, 60 dni lub 90 dni. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosi 518,18% - jeśli wybierzemy standardową wersję usługi. Według firmy - RRSO wyniesie dokładnie tyle samo, jeśli skorzystamy z oferty premium.

Według tradycyjnej definicji tego wskaźnika - w jego skład powinny wchodzić wszystkie koszty, związane z zaciągnięciem danego zobowiązania. Opłata premium nosi wszelkie znamiona opłaty administracyjnej lub manipulacyjnej. Dlaczego Creditstar nie uwzględnia jej przy obliczaniu wysokości RRSO?

Opłata premium w Creditstar - za co jest naliczana i ile wynosi?

Porównajmy, co proponuje klientowi Creditstar w ramach obydwóch wariantów oferty. Różnice zostały wyszczególnione w poniższej tabeli.


Wariant standardowyWariant premium
Czas rozpatrywania wniosku:do 25 dni (sic!)Natychmiast
Akcje promocyjne:NieTak
Maksymalna kwota:5000 zł5000 zł
Maksymalny okres spłaty:3 miesiące3 miesiące
Odsetki kapitałowe (rocznie)8%8%
Koszty pozaodsetkowe (rocznie)21%21%

Podstawowa różnica dotyczy czasu, jaki będzie potrzebny firmie na rozpatrzenie wniosku. Jeśli klient zdecyduje się zapłacić za usługę premium - wniosek zostanie rozpatrzony natychmiast. Jeżeli konsument wybierze standardową usługę, musi liczyć się z tym, że analiza wniosku potrwa do 25 dni.

Na rynku pożyczkowym jednym z głównych źródeł przewagi konkurencyjnej jest minimalizowanie formalności, pozwalające skrócić czas pomiędzy złożeniem wniosku a zleceniem przelewu na konto klienta. Naliczanie dodatkowej opłaty za natychmiastowe rozpatrzenie wniosku to ewenement wśród liczących się instytucji pożyczkowych.

Ponadto, wniesienie opłaty premium upoważnia pożyczkobiorcę do korzystania z kuponów, akcji promocyjnych i limitowanych ofert. Większość pożyczkodawców oferuje promocyjne warunki w zamian za wyrażenie zgód marketingowych. Pobieranie opłaty za dopuszczenie klienta do udziału w promocjach to również rzadko spotykana praktyka.

Warunki finansowe, a więc wysokość prowizji i odsetek kapitałowych, są identyczne - bez względu na to, który z wariantów wybierze klient. Różnica w kwocie do spłaty będzie zatem wynikać wyłącznie z dodatkowej opłaty.

Sprawdźmy zatem, ile wynosi opłata premium, naliczana przez Creditstar w zależności od kwoty pożyczki oraz terminu spłaty.

Kwotana 30 dnina 60 dnina 90 dni
250 zł - 499 zł75 zł125 zł175 zł
500 zł - 1000 zł100 zł200 zł300 zł
1001 zł - 2000 zł300 zł400 zł500 zł
2001 zł - 3000 zł550 zł650 zł750 zł
3001 zł - 4000 zł650 zł750 zł850 zł
4001 zł - 5000 zł800 zł900 zł1 000 zł

Jak wynika z powyższej tabeli, minimalna wysokość opłaty to 75 zł - dla kwoty z przedziału od 250 zł do 499 zł, pożyczanej na 30 dni. Zależność między parametrami oferty ma proporcjonalny charakter. Im wyższa kwota oraz im dłuższy okres spłaty, tym wyższa będzie opłata. Jeśli klient sięgnie po 4001 zł z terminem spłaty równym 90 dni - koszt usługi premium wyniesie dokładnie 1000 zł.

Jeśli pożyczkobiorca potrzebuje zasilić konto kwotą 3000 zł na 30 dni, będzie musiał zapłacić 550 zł za to, żeby jego wniosek został rozpatrzony natychmiastowo. Z ekonomicznego punktu widzenia, nie ma żadnych argumentów, przemawiających za takim rozwiązaniem. Istnieje szereg konkurencyjnych firm, które rozpatrują wnioski natychmiast - bez naliczania dodatkowych opłat. Zestawienie zweryfikowanych instytucji pożyczkowych zawiera co najmniej kilka bardziej opłacalnych alternatyw dla oferty Creditstar.

Opłata premium a maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu

Rzetelne podejście do analizowanego procederu nakazuje założyć, że rozwiązanie wykorzystywane przez estońskiego pożyczkodawcę jest w pełni legalne. Znając jednak niestabilność rodzimego otoczenia prawnego (patrz: Projekt zmian w ustawie o kredycie konsumenckim - analiza) warto przyjrzeć się, jak kształtuje się koszt chwilówki Creditstar wraz z opłatą premium w odniesieniu do ustawowego limitu kosztów.

Aktualny sposób obliczania maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu prezentuje się następująco:

𝑀𝑃𝐾𝐾 ≤ (𝐾 × 25%) + (𝐾 × (𝑛/𝑅) × 30%)

Jeżeli podstawimy do wzoru parametry zobowiązania w kwocie 1050 zł, zaciąganego na 30 dni, otrzymamy następującą nierówność:

𝑀𝑃𝐾𝐾 ≤ (1050 zł × 25%) + (1050 zł × (30/365) × 30%)

𝑀𝑃𝐾𝐾 ≤ 262,50 zł + 25,89 zł

𝑀𝑃𝐾𝐾 ≤ 288,39 zł

Oznacza to, że zgodnie z przepisami polskiego prawa, dla zadanych parametrów maksymalne koszty pozaodsetkowe muszą być mniejsze lub równe kwocie 288,39 zł.

Jeśli klient pożyczy w Creditstar 1050 zł na 30 dni i wniesie opłatę premium, łączne koszty pozaodsetkowe wyniosą 462,68 zł.

462,68 zł > 288,39 zł

Oznacza to, że jeśli potraktujemy opłatę premium jako składową pozaodsetkowych kosztów kredytu, firma przekracza ustawowy limit o 174,29 zł w przypadku pożyczki w kwocie 1050 zł z terminem spłaty równym 30 dni.

Podobna zależność występuje także dla innych kwot oraz terminów spłaty, dostępnych dla klientów serwisu pożyczkowego. Z matematycznego punktu widzenia, naliczanie takiej opłaty w wymierny sposób wpływa na koszty, ponoszone przez konsumenta.

Wątpliwa etycznie zasadność naliczania opłaty

Z etycznego punktu widzenia, postępowanie Creditstar budzi uzasadnione wątpliwości. Firma stawia konsumenta przed niekorzystną alternatywą. Klienta ma do wyboru dwie opcje:

  1. wyrazić zgodę na doliczenie opłaty premium do całkowitej kwoty spłaty i przyspieszyć decyzję kredytową
  2. nie wyrazić zgody i czekać do 25 dni na rozpatrzenie wniosku.

Osoby, które decydują się na skorzystanie z pozabankowego finansowania, często pilnie potrzebują pieniędzy. Z tego względu będą bardziej skłonne do zaakceptowania opłaty premium - zwłaszcza, że jest ona doliczana do spłacanej kwoty, a nie inkasowana z góry. Z kolei oczekiwanie do 25 dni na rozpatrzenie wniosku to relikt zamierzchłej epoki - żadna z wiodących instytucji finansowych nie pozwala sobie na tak długie trzymanie klienta w niepewności. Tworząc taką alternatywę, Creditstar wywiera zatem presję na potencjalnych pożyczkobiorcach.

Niepokój budzi także bezpośrednie uzależnienie wysokości opłaty od pożyczanej kwoty oraz okresu spłaty. W taki sam sposób firmy pożyczkowe kalkulują wysokość prowizji - wliczanej do RRSO. Z finansowego punktu widzenia, nie ma żadnej różnicy między prowizją a opłatą premium.

Co więcej - sposób jej obliczania nakazuje wątpić, że faktycznie chodzi o ocenę ryzyka kredytowego przed zewnętrzny podmiot. Creditstar pozwala pożyczyć od 250 zł do 5000 zł z okresem spłaty od 30 dni do 90 dni.

Czy istnieje jakikolwiek racjonalny powód, by sprawdzenie zdolności kredytowej kosztowało 75 zł przy kwocie 250 zł i aż 1000 zł w przypadku ubiegania się o 5000 zł?

Nie. Współczesne rozwiązania z zakresu weryfikacji tożsamości i ryzyka są w dużej mierze zautomatyzowane, a koszt korzystania z nich w żaden sposób nie jest determinowany przez kwotę, zawierającą się w tak wąskim przedziale. Nawet, jeżeli procedura analizy ryzyka wykonywana przez zewnętrzny podmiot jest przeprowadzania ręcznie, z angażowaniem zasobów ludzkich - to brakuje przekonujących argumentów, dla których w jednym przypadku ta usługa miałaby kosztować 75 zł, a w drugim - 1000 zł.

Dodatkowo, zastrzeżenia budzi fakt, że weryfikacja wniosku jest zlecana podmiotowi powiązanym kapitałowo z pożyczkodawcą - a konkretnie, spółce Creditstar Estonia AS, zlokalizowanej pod tym samym adresem, co spółka-matka Creditstar Poland sp. z o. o. - Creditstar International OÜ - jak widać na poniższym zrzucie ekranu, zawierającym fragment przykładowej umowy zlecenia.

Źródło: creditstar.pl

Jeżeli Creditstar dysponuje technologią, umożliwiającą rozpatrzenie wniosku o pożyczkę w ciągu 25 dni - to zapewne dysponuje także rozwiązaniami, dzięki którym wniosek mógłby zostać przeanalizowany bez zbędnej zwłoki. Outsourcing procesu oceny ryzyka kredytowego trudno uzasadnić z punktu widzenia efektywnego zarządzania przedsiębiorstwem.

Creditstar samo wystawia się na krytykę poprzez stosowanie takiego rozwiązania. Łatwo sformułować zarzut, że firma obchodzi limit maksymalnych kosztów pozaodsetkowych, zawarty w ustawie o kredycie konsumenckim. Trudniej ten zarzut obronić, ponieważ pożyczkodawca oferuje konsumentowi alternatywę w postaci długiego oczekiwania na rozpatrzenie wniosku, tym samym nadając dodatkowej opłacie warunkowy charakter. Ponadto przepisy ustawy określającej limit są na tyle nieprecyzyjne, że konieczność wliczania opłaty premium do kosztów pozaodsetkowych pozostaje dyskusyjną kwestią.

Podsumowanie

Trudno rozstrzygnąć, czy Creditstar pobiera opłatę premium w legalny sposób czy też narusza przy tym przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Istnieją niepodważalne dowody, że outsourcing procesu ryzyka kredytowego odbywa się w ramach tej samej grupy kapitałowej. Wątpliwości budzi również sposób obliczania wysokości opłaty premium, której wysokość jest uzależniona od kwoty i okresu spłaty - tak, jak ma to miejsce w przypadku prowizji, obowiązkowo wliczanej do kosztów pozaodsetkowych.

Niezależnie od tego, czy naliczanie opłaty premium jest w tym przypadku dopuszczalne - mamy do czynienia z procederem, który może negatywnie wpływać na wiarygodność instytucji pożyczkowego. W sytuacji, gdy trwa zacięta walka o kształt regulacji prawnych - takie postępowanie daje argumenty zwolennikom objęcia działalności pożyczkowej surowymi restrykcjami.

Jeremi Dobrowolski
Autor:
Jeremi Dobrowolski
data publikacji:
24/11/2021

podziel się ze znajomymi

guest
0 Odpowiedzi
Inline Feedbacks
Wyświetl wszystkie komentarze
Midas24 © Wszelkie prawa zastrzeżone.
2022